Tags

, , , , ,

Ik heb hier al vaker geschreven over het ‘Lobolo’ fenomeen. Klik HIER als je dat nogmaals wilt lezen. Lobolo – de traditionele bruidsschat die in zuidelijk Afrika moet betaald worden. Gisteren bezochten we de première van de voorstelling ‘Ku Lobola’ door ‘A companhia Nacional de Canto e Dança’ – vrij vertaald – het Nationale Gezelschap van Zang en Dans. Je kunt deze groep het best vergelijken met een musical-ensemble. Ze zingen, dansen, acteren en vertellen een verhaal. Acht muzikanten, een aantal hoofdrolspelers en een ensemble. Tot zover gaat de vergelijking op.

A companhia Nacional de Canto e Dança

A companhia Nacional de Canto e Dança

Het verhaaltje was erg traditioneel. Gebracht met veel passie en inzet maar in mijn Europese ogen teveel ‘over the top’. Maar dat is een kwestie van smaak.

Eigenlijk wil ik het hebben over de ‘verschillen’ met een Nederlandse première en wat ik gisteren – niet voor het eerst meemaakte. Ik ben 100% publiek en heb niets met deze voorstelling van doen. Ja, ik ken een paar mensen – oud deelnemers van Umoja. De voorstelling zou om half zeven beginnen. Door de late aankomst van de minister van Cultuur werd het bijna zeven uur. Een bestuurslid heet alle aanwezigen welkom en vertelt dan in ruim een kwartier tijd het hele verhaal. Isabel fluistert af en toe een vertaling in mijn oor. Zowel de speech als de vertaling zijn voor mij overbodig. Laat de voorstelling maar spreken. Er zijn ruim 250 mensen aanwezig in de zaal. Daarmee is de zaal maar voor een derde gevuld. Er zijn drie televisie-teams aanwezig en veel fotografen. Naast mij zit een man met een Samsung Notebook. Hij wordt tijdens de voorstelling vier keer gebeld. Hij belt zelf ook nog een paar keer. Zijn scherm is verblindend en daarom zit ik meestal ver voorover gebogen op mijn stoel. Hij is niet de enige. Overal zitten mensen te bellen, te whatsappen en foto’s en filmpjes te maken. Grrr. Wat een ergernis. De televisiemensen lopen voortdurend op en af het podium – inclusief fel wit licht. Als een scène donker blauw is uitgelicht – om het dreigende van de situatie te accentueren – zetten de televisie-mensen een tandje bij met extra wit licht. Weg zijn bedoelingen van de regisseur.

En het wordt nog erger. Een cameraman komt op het idee om ook wat publieks-shots te maken. Hij loopt rond met zijn camera – inclusief fel licht – in de zaal en filmt minstens vijf minuten het publiek. Verder lopen er voortdurend mensen in en uit. Hier en daar zit een jengelend kind. De voorstelling duurt bijna twee uur. Er wordt flink meegeleefd door het publiek. De teksten zijn voor mij onverstaanbaar. De balans tussen de live-muziek en de meestal onversterkte stemmen is ver te zoeken. Ook Isabel verstond weinig omdat ze vaak talen uit het midden en noorden van het land gebruikten. Staande ovatie – dat dan weer wel.

Nog even kort het verhaaltje. Een jongen wordt verliefd op een meisje. Hij maakt kennis met haar ouders, buren en familie. Ze hebben verkering. Er moet lobolo betaald worden. Zijn familie komt er niet uit met haar ouders. De Sangoma waarschuwt de families ‘respecteer de tradities.’ Omdat de ouders van het meisje inhalig zijn accepteert haar vader een onderhandse betaling van zijn aanstaande schoonzoon. In cash geld. Tijd voor taart en alcohol. Het meisje wordt zwanger. Nogmaals waarschuwt de Sangoma voor mogelijk nare gevolgen want de ceremoniële lobolo is niet uitgevoerd. Negen maanden later wordt een kind geboren zonder hoofd. Nog een dans van het hele ensemble inclusief ‘het kind zonder hoofd’ (een papier maché pop). Einde voorstelling. Applaus.

Een rij voor me zit Ben, een Mozambikaan die ik al meer dan tien jaar ken. Na het applaus draait hij zich om en zegt (vraagt) aan me: “Koen, je hebt toch wel lobolo betaald voor Isabel?” Ja, dat heb ik.