Tags

, , , , , , , , , , , , ,

Johan en zijn Zundertse van Gogh vrienden zijn druk met ‘Vincent Asylum’ van Loek Grootjans op te bouwen in het S.M.A.K. in Gent. Dat zie ik op Facebook. Annie en Kees  zijn weer afgezakt naar Watou. Dat zie ik op Facebook. Hanneke heeft weer een expositie …

Ik schreef het eerder … er is niet zo heel veel dat ik mis als ik in Mozambique ben. Maar musea en beeldende kunst … dat is ver weg. Dat mis ik wel. Niet dagelijks maar met scheuten. Pijn-scheuten wel te verstaan. Ik kan geen beter woord bedenken. Ook weemoed en jaloezie zijn daar onderdelen van. En heimwee. Hartzeer.

Toneel en literatuur kreeg ik van thuis uit mee. Muziek al wat minder. Dans nauwelijks. Film als vermaak wel, niet als kunstvorm. Foto’s wel een beetje. En beeldende kunst was volop aanwezig in mijn kindertijd. Als vanzelfsprekend. De oudste broer van mijn oma (Nonkel Gustaaf) was beeldend kunstenaar en restaurateur. Hij maakte religieuze kunst om aan de kost te komen. En wereldlijke kunst als hobby. Hij gaf les en had getalenteerde leerlingen (beeldhouwers, oa Willem Vermandere) aan het werk in zijn atelier. Ook zijn vrouw was kunstenares. Ik ben heel vaak op bezoek geweest in hun huis / atelier in Menen, West Vlaanderen. Mijn ouderlijk huis stond na zijn overlijden vol met werk van hem. Een deel daarvan is nu van mij. Mijn opa en zijn broer (Nonkel Pater) waren gepassioneerde amateurschilders. Dorpsgezichten, boerderijen en stillevens. Ze volgden les bij gerenommeerde kunstenaars als Bernard De Pooter en Felix Eyskens. Ik heb mijn hele (jonge) leven naar hun schilderijen gekeken.

In 1979 ontmoette ik Ine. Ook zij had een schilderende vader. En Ine had een grote belangstelling voor moderne en hedendaagse kunst. Als ze geen drama-docente / drama-therapeute was geworden was ze het liefst schilderijen-restaurateur geworden, zei ze heel vaak. Vanaf het begin van onze relatie gingen we naar tentoonstellingen. Zo’n tien keer per jaar. Het Stedelijk in Amsterdam. Boymans van Beuningen. Centre Pompidou. Het Kröller-Müller Museum. Watou. Beaufort. Musea in New York, Barcelona, Bilbao, Düsseldorf, Tilburg, Groningen, Leeuwarden, Brussel, Antwerpen, Maastricht, Neuss, Munster … een heel lange lijst. Met eens in de vijf jaar de Documenta in Kassel als hoogtepunt. Een city-trip zonder museum (of galerie) bezoek was ondenkbaar. En zo gauw Jan Hoet een vaste plek kreeg in Gent toogden wij naar het pas geopende S.M.A.K. (1990). Ik ben nu weer terug bij de eerste zin van dit stukje, als je begrijpt wat ik bedoel. Zo werken associaties en herinneringen.

We liepen door Jan Hoets wereld. De Vlaamse kunstpaus die ons liet kennismaken met heel veel kunstenaars. We liepen van zaal naar zaal en daar stond ik dan, oog in oog met …

Panem et Circenses I © Wim Delvoye

Panem et Circenses I © Wim Delvoye

… ik schoot vol. De tranen liepen over mijn wangen. In mijn herinnering lag er ook een leren voetbal op een witte stip voor het doel, maar dat kan ik nergens terug vinden op internet. Die bal heb ik er dus onmiddellijk zelf bij bedacht. ‘Brood en Spelen’. Ik had tot die dag nog nooit gehoord van Wim Delvoye. Hij maakte twaalf soortgelijke werken – de serie ‘Goals’.

Zelden ben ik zo getroffen door een kunstwerk. Een (mini)goal met glas-in-lood ramen in plaats van netten. Eén raak geschoten penalty en het doel ligt aan scherven. De tegenstelling tussen kwetsbaarheid en het ruw fysieke van voetbal / sport. Religieus materiaal en het dag-dagelijkse – de bakker – en het doeltje in één beeld. Bijna een symbool hoe er met kunst wordt omgegaan door steeds kleinere overheids-subsidies. Op de glas-in-lood-ramen staan bakkerstaferelen in de stijl van Breugel, die rechtstreeks verwijzen naar de titel, ‘Brood en spelen’. De smaak van het volk …

Panem et circenses II © Wim Delvoye

Panem et circenses II © Wim Delvoye

Panem et circenses III © Wim Delvoye

Panem et circenses III © Wim Delvoye

Misschien moet ik over mijn ‘beeldende herinneringen’ ook maar een serie maken op dit blog. Best emotioneel, al zeg ik het zelf. Ik vind het nog steeds moeilijk om in mijn eentje naar een museum of tentoonstelling te gaan. Naar toneel, opera, concert, film … in mijn eentje … no problem. Zijn er dan geen musea in Mozambique? Ja, die zijn er wel maar nauwelijks vergelijkbaar in aantal (en kwaliteit) van wat er voor handen is in Europa of Noord Amerika.

Kijk wat ik eerder schreef over beeldende kunst.