Tags

, , , , , , , , , ,

Afgelopen week las ik dat Scarlett Johansson een aangeboden filmrol heeft terug gegeven omdat er felle kritiek is ontstaan of zij de juiste persoon is om een transgender te spelen. Klik HIER voor één van de vele artikelen over dit onderwerp.

Ik stoor me hieraan. Ik raak in twijfel over mijn eigen vak. Zoals de meesten weten … ik ben (theater)regisseur. Acteren is toch de kunst waarbij we ‘doen alsof’ op zo’n overtuigende manier dat wij – het publiek – ‘geloven’ dat het echt is. Dus wat is het probleem? Is deze actrice plots niet meer in staat om haar vak uit te oefenen?

Ben ik ongevoelig voor de LGBT-gevoelens? Nee. Beslist niet maar toch wringt het in dit geval. Ik weet niet hoe de rolverdeling voor grote Hollywood-producties verloopt. Waarschijnlijk is het een ondoorzichtig spel tussen producenten en agenten. En natuurlijk is Scarlett Johansson een grote naam. De kans op media-aandacht is veel groter dan wanneer een onbekende acteur / actrice deze rol speelt. De transgender-gemeenschap eist deze rol op – om ethische redenen – voor een acterende transgender. Hoezo? Telt het ‘doen alsof’ niet meer?

Een rechten-vrije foto van Scarlett Johansson kan ik niet vinden.

Zoals ik al zei … ik stoor me hieraan. En ik ga na welke keuzes ik ooit maakte als het gaat over acteurs (m/v) koppelen aan personages. Ik geef een paar voorbeelden uit mijn eigen regisseurs-verleden. Kees – een heterofiele acteur in zo verre ik weet – speelde de rol van Molina – een homoseksuele etaleur – in ‘Kus van de Spinnevrouw’. Dat deed hij uitstekend. En of er toen ook homofiele acteurs beschikbaar waren voor die rol? Geen flauw idee. Nog een voorbeeld, het omgekeerde. Anatevka – Fiddler on the Roof. Peter – een homofiele man – speelde (zong en danste) Mottel Tzeitel – een kleermaker die verliefd wordt en trouwt met een meisje. Peter deed dat zo goed dat hij werd beloond met een Elektra-award.

Nog een laatste voorbeeld. ‘Kom terug Jimmy Dean, kom terug’. Ik regisseerde dit stuk lang geleden in Roosendaal. In dit stuk zien we eerst de jonge versie van een groepje tieners. Heel veel later ontmoeten ze elkaar nogmaals. Een jongen van toen verschijnt twintig jaar later op de reünie als vrouw. Ad speelde dat zeer geloofwaardig. Zou dat vandaag niet meer kunnen of mogen? Kom op zeg.

Zijn er dan geen grenzen of bezwaren? Ja, die zijn er. In 2009 schreef en regisseerde ik het zomerspektakel ‘Ubuntu’ in het kader van het themajaar Goes Afrika. Omdat ik niet wilde dat een honderdtal Goesenaren zich zwart zouden schminken – om Afrikaans te lijken – vertelden wij het verhaal van de grote Afrikaanse rivieren. En hoe die eruit zien … enfin. In mindere mate hadden we hetzelfde probleem tijdens de thema-jaren Latijns Amerika en Azië.

Een laatste voorbeeld. Tot tweemaal toe heb ik getracht om Othello – een tekst van William Shakespeare – te regisseren. En zoals waarschijnlijk bekend is, is Othello een Moor. Mag je dat woord nog gebruiken? In Vlissingen zou Koen deze rol spelen. Een blanke acteur. Hoe ik (wij) het probleem ‘zwart’ zou oplossen is nooit echt beantwoord want de productie is nooit in première gegaan. Vandaag zou ik hopen dat een zwarte acteur zich aandient bij de audities …

Om een fascist te spelen hoef je toch geen fascist te zijn. Om een Joods slachtoffer of overlevende van de Holocaust te spelen hoef je toch zelf niet Joods te zijn. Een kapper kan toch een kunstschilder spelen. Een onderwijzeres kan toch een dienstmeisje spelen. Een leraar kan toch ‘doen alsof’ hij een Aziatische keizer is. Je verdiepen in je rol / personage dat is uiteraard wel noodzakelijk. Ik hoop dat transgender-acteurs – waar dan ook in de wereld – gecast worden op hun talent en niet op hun sekse. En dat geldt trouwens voor alle acteurs. Hetero of LGBT.