Tags

, , , , , , , , , ,

Opnieuw heb ik een Nederlandse roman uitgelezen. Opnieuw naar grote tevredenheid. En ook nu weer een pil van meer dan zeshonderd bladzijden. Eerst maar eens de tekst die de uitgever gebruikt om dit boek te promoten:

Wees onzichtbaar van Murat Isik is een grootse epische roman over de wanhopige strijd van een gezin tegen een tirannieke vader en een prachtige coming of age van een sensitieve jongen die opgroeit in een onveilige wereld, gebaseerd op Murat Isiks eigen jeugd. Maar het is ook een schitterende en kleurrijke ode aan de Bijlmer. De Bijlmermeer, begin jaren tachtig. De vijfjarige Turkse Metin komt met zijn ouders en zus naar Nederland. Het gezin gaat in de flat Fleerde wonen. Vader is een werkloze communist die overdag boeken van Marx leest en zich ’s avonds bezat met vrienden. Thuis is hij vaak gewelddadig en dan siddert het hele gezin. Metin vreest hem en maakt zich onzichtbaar. Maar langzaam – als de kinderen ouder worden en de moeder emancipeert – groeit het verzet tegen de vader. Ondertussen verandert de Bijlmer ook. Bedoeld als vooruitstrevende wijk verwordt het tot een gevreesd getto met veel criminaliteit en hordes junks.

Iets meer dan honderd korte hoofdstukjes. Geen literaire hoogstandjes, tamelijk recht toe rechtaan. Het hele boek leest heel vlot. Je vertoeft als het ware de hele tijd in de onmiddellijke omgeving van Metin. Je kijkt (leest) hoe hij zich terugtrekt op zijn kamer, conflicten met zijn vader probeert te vermijden, voetbalt met zijn vrienden, gepest wordt op de middelbare school, blij is met een nieuwe vriend. Het effect is dat ik meevoel met wat Metin voelt en meemaakt. Geen ik-roman maar wel hetzelfde gevoel.

Ik ben een paar keer in de Bijlmer geweest. Twee maal werk-gerelateerd in het Bijlmer Parktheater. En een keertje op bezoek bij familie van Isabel. Een Mozambikaanse tante van haar die in Zuid-Oost woont. Mijn bezoeken aan de Amsterdam Arena en de Ziggo-Dome reken ik daar niet bij. In de ‘oude Bijlmer’ ben ik nooit geweest. Dankzij Metin / Murat Isik ging ik er toch nog op bezoek. Ik ken de oude Bijlmer enkel uit televisiereportages, krantenartikelen en reportages in weekbladen. En dan lag de focus altijd op de problemen. Criminaliteit en drugs.

Bijzonder blijft natuurlijk zondagavond 4 oktober 1992. “Waar was je die avond?” Een veel gestelde vraag. De avond van de Bijlmerramp. Ik was samen met collega’s van Het Hondje van de Ruyter (jeugdtheater-gezelschap) in Middelburg. Bij Peter en Dick. Ergens halverwege het gezellige etentje hoorden we de eerste berichten over een neergestort El Al-vliegtuig. De volgende dagen was de focus (wereldwijd) op de Bijlmer gericht. Ik herinner me uitgebreide portretten van bewoners. Ghanezen, Surinamers, Antilianen. Plots kreeg de Bijlmer een gezicht. Even was Nederland solidair – weliswaar vanuit de eigen woonkamer; meer niet. Het ging even niet over diefstal, prostitutie en junks.

Natuurlijk weet je dat deze gebeurtenis eraan zit te komen in het boek. Dankzij mijnheer Rolf – personage en buurman van Metin – stopt de auteur voldoende achtergrond informatie over deze Amsterdamse wijk in het boek. De Bijlmer / Amsterdam- ZuidOost vierde vorig jaar zijn 50ste verjaardag. In recensies wordt dit boek (de schrijfstijl) vergeleken met Dickens. Ik heb daar geen seconde aan gedacht. Ik heb eerlijk gezegd nog nooit een boek van Dickens gelezen. Eerder (heel in de verte) dacht ik aan De Avonden van Gerard Reve. Wees onzichtbaar – een mooi boek, het won vorig jaar de Libris-literatuurprijs. Opnieuw een ****1/2 ster.

De laatste jaren lees ik veel vaker (positieve) berichten over Amsterdam-ZuidOost met dank aan collega blogger Rob Albers. Dat is dus meteen mijn tweede leestip van deze langste / kortste dag van het jaar.

In de serie: BOEKEN

 

Advertenties